{"id":474951,"date":"2025-01-04T11:43:32","date_gmt":"2025-01-04T14:43:32","guid":{"rendered":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/?p=474951"},"modified":"2025-01-04T11:43:32","modified_gmt":"2025-01-04T14:43:32","slug":"o-que-ha-de-verdade-na-historia-heroica-da-origem-da-maratona","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/o-que-ha-de-verdade-na-historia-heroica-da-origem-da-maratona\/","title":{"rendered":"O que h\u00e1 de verdade na hist\u00f3ria heroica da origem da maratona"},"content":{"rendered":"<div class=\"bbc-1151pbn ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<h1 id=\"content\" class=\"bbc-14gqcmb e1p3vdyi0\" tabindex=\"-1\"><\/h1>\n<\/div>\n<figure class=\"bbc-1qn0xuy\">\n<div class=\"bbc-18ywsw9\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"bbc-139onq\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/640\/cpsprodpb\/27a7\/live\/10caa750-4425-11ef-a173-650f2ea14a44.jpg.webp\" sizes=\"auto, (min-width: 1008px) 760px, 100vw\" srcset=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/240\/cpsprodpb\/27a7\/live\/10caa750-4425-11ef-a173-650f2ea14a44.jpg.webp 240w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/320\/cpsprodpb\/27a7\/live\/10caa750-4425-11ef-a173-650f2ea14a44.jpg.webp 320w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/480\/cpsprodpb\/27a7\/live\/10caa750-4425-11ef-a173-650f2ea14a44.jpg.webp 480w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/624\/cpsprodpb\/27a7\/live\/10caa750-4425-11ef-a173-650f2ea14a44.jpg.webp 624w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/800\/cpsprodpb\/27a7\/live\/10caa750-4425-11ef-a173-650f2ea14a44.jpg.webp 800w\" alt=\"Ilustra\u00e7\u00e3o em jarra mostra 4 maratonistas\" width=\"1831\" height=\"1030\" \/><\/p>\n<p class=\"bbc-by8ykd\" role=\"text\">Hist\u00f3ria da Gr\u00e9cia Antiga envolvendo um mensageiro corredor e a cidade de Maratona deu nome a um dos eventos mais extenuantes dos Jogos Ol\u00edmpicos \u2014 mas essa hist\u00f3ria \u00e9 ver\u00eddica?<\/p>\n<\/div>\n<\/figure>\n<section class=\"bbc-1vjaf6b\" role=\"region\" aria-labelledby=\"article-byline\"><span class=\"bbc-m04vo2\">Do <\/span><span class=\"bbc-1ypcc2\">BBC News Mundo<\/span><\/section>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Em setembro do ano 490 a.C., um soldado atravessou centenas de quil\u00f4metros \u00e0s pressas at\u00e9 a cidade de\u00a0<a class=\"focusIndicatorReducedWidth bbc-n8oauk e1p3sufg0\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/portuguese\/geral-50898845\">Esparta<\/a>, para pedir ajuda contra o poderoso ex\u00e9rcito imperial persa, que amea\u00e7ava invadir a\u00a0<a class=\"focusIndicatorReducedWidth bbc-n8oauk e1p3sufg0\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/portuguese\/topics\/cjgn7g89w3yt\">Gr\u00e9cia<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Ele havia partido de Maratona, que fica a leste de\u00a0<a class=\"focusIndicatorReducedWidth bbc-n8oauk e1p3sufg0\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/portuguese\/internacional-52342040\">Atenas<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">O hemer\u00f3dromo (mensageiro) chamava-se Fid\u00edpides. Ele percorreu 250 km de terreno escarpado em menos de dois dias, segundo o relato do historiador grego Her\u00f3doto (c.485 a.C. \u2013 c.425 a.C.), a principal fonte\u00a0<a class=\"focusIndicatorReducedWidth bbc-n8oauk e1p3sufg0\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/portuguese\/topics\/cnq68qw6d4jt\">hist\u00f3rica<\/a>\u00a0sobre as guerras entre a Gr\u00e9cia e a P\u00e9rsia.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Mas o historiador n\u00e3o mencionou outra suposta fa\u00e7anha do veloz mensageiro, ainda mais famosa. Conta-se que Fid\u00edpides correu sem parar desde o campo de batalha de Maratona at\u00e9 Atenas, levando a not\u00edcia da vit\u00f3ria do Ex\u00e9rcito ateniense sobre os persas e o iminente retorno dos soldados para proteger a cidade.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Depois de cumprir sua miss\u00e3o, Fid\u00edpides desmaiou e morreu, extenuado pelo esfor\u00e7o.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Esta hist\u00f3ria inspirou um membro do Comit\u00ea Ol\u00edmpico Internacional, Michel Br\u00e9al (1832-1915), a propor a ado\u00e7\u00e3o da dist\u00e2ncia entre o local da batalha e a capital grega como refer\u00eancia para um dos eventos mais extenuantes dos\u00a0<a class=\"focusIndicatorReducedWidth bbc-n8oauk e1p3sufg0\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/portuguese\/topics\/cyx5kx40zjqt\">Jogos Ol\u00edmpicos<\/a>\u00a0da Era Moderna. A prova recebeu o nome da cidade (cujo nome significa &#8220;funcho&#8221;, a erva arom\u00e1tica que crescia abundantemente naquela localidade):\u00a0<a class=\"focusIndicatorReducedWidth bbc-n8oauk e1p3sufg0\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/portuguese\/vert-fut-59127707\">maratona<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Por isso, todos os anos, milhares de pessoas se submetem aos exaustivos 42 km em corridas de longa dist\u00e2ncia em todo o mundo.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Diversos autores misturaram os dois relatos. Alguns afirmam que Fid\u00edpides correu nas duas ocasi\u00f5es e chegou at\u00e9 a lutar na batalha. Outros eruditos acreditam que as duas hist\u00f3rias s\u00e3o fict\u00edcias.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-4quw3x e1rfboeq7\" dir=\"ltr\"><\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">A maioria dos historiadores concorda que Fid\u00edpides realmente existiu. Mas os relatos de suas a\u00e7\u00f5es heroicas s\u00e3o confusos desde que foram registrados em texto pela primeira vez, cerca de 50 anos depois da suposta ocorr\u00eancia dos fatos.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Por isso, n\u00e3o surpreende que, 2,5 mil anos depois, pouco tenha sido feito para separar os fatos da lenda \u2013 e que ainda n\u00e3o se saiba ao certo at\u00e9 que ponto os relatos s\u00e3o corretos.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">O que deixou de ser d\u00favida \u00e9 a possibilidade de realiza\u00e7\u00e3o dessa fa\u00e7anha.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Em 1982, o comandante brit\u00e2nico John Foden e mais quatro oficiais da For\u00e7a A\u00e9rea Real do pa\u00eds foram at\u00e9 a\u00a0<a class=\"focusIndicatorReducedWidth bbc-n8oauk e1p3sufg0\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/portuguese\/internacional-56503793\">Gr\u00e9cia<\/a>\u00a0para comprovar se realmente seria poss\u00edvel percorrer uma dist\u00e2ncia de quase 250 km em menos de dois dias. E tr\u00eas membros do grupo &#8211; entre eles, Foden &#8211; conseguiram completar o percurso, seguindo a rota descrita por Her\u00f3doto.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Assim se soube que Fid\u00edpides realmente poderia ter realizado o feito que, para muitos especialistas, seria apenas uma lenda. Ali\u00e1s, a fa\u00e7anha, segundo Her\u00f3doto, foi ainda mais incr\u00edvel, pois a viagem do mensageiro foi de ida e volta, realizada no espa\u00e7o de tr\u00eas dias.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Ele precisou regressar, novamente descal\u00e7o e armado apenas com uma espada curta, trazendo m\u00e1s not\u00edcias na bagagem. Os espartanos estavam dispostos a ajudar, mas s\u00f3 conseguiriam chegar em mais de uma semana.<\/p>\n<\/div>\n<figure class=\"bbc-1qn0xuy\">\n<div class=\"bbc-18ywsw9\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"bbc-139onq\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/640\/cpsprodpb\/aa01\/live\/6abfad00-4425-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp\" sizes=\"auto, (min-width: 1008px) 760px, 100vw\" srcset=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/240\/cpsprodpb\/aa01\/live\/6abfad00-4425-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 240w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/320\/cpsprodpb\/aa01\/live\/6abfad00-4425-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 320w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/480\/cpsprodpb\/aa01\/live\/6abfad00-4425-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 480w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/624\/cpsprodpb\/aa01\/live\/6abfad00-4425-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 624w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/800\/cpsprodpb\/aa01\/live\/6abfad00-4425-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 800w\" alt=\"Pintura mostra homem em trono elevado, rodeado por pessoas; em frente a ele, h\u00e1 um homem deitado com a barriga para baixo e olhando em sua dire\u00e7\u00e3o \" width=\"1024\" height=\"781\" \/><\/p>\n<p class=\"bbc-by8ykd\" role=\"text\">Fid\u00edpides dando a not\u00edcia da vit\u00f3ria na batalha de Maratona aos atenienses, em obra de Luc-Olivier Merson (1846-1920)<\/p>\n<\/div>\n<\/figure>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Outro aspecto question\u00e1vel da hist\u00f3ria que nos chegou \u00e9 a representa\u00e7\u00e3o da batalha de Maratona.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">A vit\u00f3ria do reduzido Ex\u00e9rcito ateniense sobre uma for\u00e7a invasora enviada pelo homem mais poderoso do planeta na \u00e9poca \u2013 o Rei dos Reis da P\u00e9rsia, Dario 1\u00ba, o Grande (c. 550 a.C.-486 a.C.) \u2013 \u00e9 tida como uma das proezas mais espetaculares da hist\u00f3ria militar.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Devemos os detalhes a Her\u00f3doto, o primeiro grande historiador da humanidade. Mas existe um dado que parece fantasioso para os historiadores atuais.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Her\u00f3doto conta que os atenienses come\u00e7aram sua investida a quase 1,5 km de dist\u00e2ncia da linha de combate dos inimigos.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Seria poss\u00edvel que os atenienses corressem por toda essa dist\u00e2ncia, carregando lan\u00e7as e escudos, e ainda tivessem energia suficiente para vencer os persas?<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;A batalha ocorreu no local de desembarque mais pr\u00f3ximo de Atenas, a plan\u00edcie de Maratona&#8221;, relata o historiador da Antiguidade Jason Crawley, da Universidade Metropolitana de Manchester, no Reino Unido.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Sua vit\u00f3ria (dos persas) estava garantida. Eles tinham uma vantagem de 2 contra 1 e seus advers\u00e1rios gregos eram todos amadores, enquanto a P\u00e9rsia tinha um ex\u00e9rcito imperial&#8221;, prossegue ele.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Eles deveriam t\u00ea-los arrasado, mas, contra todos os progn\u00f3sticos, foram vencidos.&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<h2 id=\"Como-foi-poss\u00edvel\" class=\"bbc-1lgzob2 eglt09e0\" tabindex=\"-1\">Como foi poss\u00edvel?<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Houve um choque entre dois sistemas militares opostos&#8221;, explica o historiador.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Os\u00a0<a class=\"focusIndicatorReducedWidth bbc-n8oauk e1p3sufg0\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/portuguese\/internacional-59431860\">persas<\/a>, com sua infantaria leve, preferiam o combate \u00e0 dist\u00e2ncia, usando armas como lan\u00e7as. Os helenos s\u00f3 sabiam combater corpo a corpo: eles se lan\u00e7avam contra o inimigo e o apunhalavam sem piedade. Os persas n\u00e3o esperavam encontrar pessoas t\u00e3o loucas!&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Her\u00f3doto relata que os gregos correram &#8220;oito est\u00e1dios&#8221;, cerca de 1,5 mil metros. Mas, para os historiadores, isso n\u00e3o faz sentido. &#8220;Acreditamos que o relato tenha sido aumentado pelos que o contaram.&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">A BBC resolveu colocar essa hist\u00f3ria \u00e0 prova, juntamente com Jason Crawley, em um epis\u00f3dio do programa\u00a0<i class=\"bbc-h1y5j7 eih42320\">Making History<\/i>, da Radio 4 da BBC.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">A historiadora Iszi Lawrence foi a &#8220;cobaia&#8221; do experimento. O local escolhido para o teste n\u00e3o foi &#8220;uma praia parecida com as gregas, para correr com um grupo de jovens, idealmente com roupas leves&#8221;, segundo Lawrence, mas um laborat\u00f3rio esportivo, onde ela teve de usar uma enorme m\u00e1scara azul no rosto e um monitor de batimentos card\u00edacos no peito.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">O respons\u00e1vel pelo experimento foi Steve Atkins, diretor de Esporte, Educa\u00e7\u00e3o F\u00edsica e Fisioterapia da Faculdade de Sa\u00fade da Universidade de Salford, no Reino Unido. Sua inten\u00e7\u00e3o era realizar exames fisiol\u00f3gicos, psicol\u00f3gicos e mec\u00e2nicos, para simular as condi\u00e7\u00f5es dos soldados atenienses durante a batalha de Maratona.<\/p>\n<\/div>\n<figure class=\"bbc-1qn0xuy\">\n<div class=\"bbc-18ywsw9\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"bbc-139onq\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/640\/cpsprodpb\/60d4\/live\/60d7b4d0-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp\" sizes=\"auto, (min-width: 1008px) 760px, 100vw\" srcset=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/240\/cpsprodpb\/60d4\/live\/60d7b4d0-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 240w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/320\/cpsprodpb\/60d4\/live\/60d7b4d0-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 320w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/480\/cpsprodpb\/60d4\/live\/60d7b4d0-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 480w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/624\/cpsprodpb\/60d4\/live\/60d7b4d0-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 624w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/800\/cpsprodpb\/60d4\/live\/60d7b4d0-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 800w\" alt=\"Cena de batalha, com dezenas de homens com escudos e lan\u00e7as, e um navio de guerra ao fundo \" width=\"1024\" height=\"671\" \/><\/p>\n<p class=\"bbc-by8ykd\" role=\"text\">A vit\u00f3ria dos atenienses sobre os persas na plan\u00edcie de Maratona \u00e9 considerada uma das proezas mais espetaculares da hist\u00f3ria militar<\/p>\n<\/div>\n<\/figure>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Eles tentaram simular o escopo do material que teria sido carregado por um soldado ateniense.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;O m\u00ednimo que os soldados gregos carregavam era um escudo redondo grande chamado \u00e1spide, que pesava 8 kg e tinha quase um metro de di\u00e2metro&#8221;, explicou Crawley. E usavam ainda &#8220;algum tipo de armadura no corpo; provavelmente, protetores nas pernas; e uma grande lan\u00e7a, com pontas afiadas nas duas extremidades.&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Por isso, Lawrence teve de vestir um jaleco pesando 18 kg e ainda carregar dois pesos, para reproduzir o peso levado pelos soldados.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Depois de correr por seis minutos, o cora\u00e7\u00e3o de Lawrence batia 173 vezes por minuto \u2013 muito acima dos 138 batimentos da medida de controle verificada quando ela correu sem carregar peso.<\/p>\n<\/div>\n<figure class=\"bbc-1qn0xuy\">\n<div class=\"bbc-18ywsw9\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"bbc-139onq\" src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/640\/cpsprodpb\/2957\/live\/9af26e80-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp\" sizes=\"auto, (min-width: 1008px) 760px, 100vw\" srcset=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/240\/cpsprodpb\/2957\/live\/9af26e80-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 240w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/320\/cpsprodpb\/2957\/live\/9af26e80-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 320w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/480\/cpsprodpb\/2957\/live\/9af26e80-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 480w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/624\/cpsprodpb\/2957\/live\/9af26e80-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 624w, https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/ace\/ws\/800\/cpsprodpb\/2957\/live\/9af26e80-4426-11ef-9e1c-3b4a473456a6.jpg.webp 800w\" alt=\"Estatua de Fid\u00edpides carregando papel\" width=\"1024\" height=\"709\" \/><\/p>\n<p class=\"bbc-by8ykd\" role=\"text\">Est\u00e1tua de Fid\u00edpides, a nordeste de Atenas, na Gr\u00e9cia<\/p>\n<\/div>\n<\/figure>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">E o que o historiador da\u00a0<a class=\"focusIndicatorReducedWidth bbc-n8oauk e1p3sufg0\" href=\"https:\/\/www.bbc.com\/portuguese\/articles\/c72251d72jzo\">Antiguidade<\/a>\u00a0conseguiu concluir com este e outros estudos?<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;O que Her\u00f3doto disse sobre o avan\u00e7o a toda velocidade em uma dist\u00e2ncia t\u00e3o longa, nestas condi\u00e7\u00f5es, \u00e9 simplesmente imposs\u00edvel&#8221;, responde Crawley.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Se os soldados tivessem corrido desta forma, eles teriam chegado exaustos ao ponto onde o inimigo os esperava.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Outro ponto que Her\u00f3doto conta \u00e9 que a batalha durou &#8216;muito tempo'&#8221;, prossegue o historiador.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Isso \u00e9 muito relativo. At\u00e9 dois minutos de combate corpo a corpo, carregando todo este peso, sob o sol ardente, \u00e9 muito tempo.&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Do meu ponto de vista, este experimento confirma a teoria de que as batalhas da Antiguidade eram resolvidas rapidamente&#8221;, afirma Crawley.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<h2 id=\"Ponto-final\" class=\"bbc-1lgzob2 eglt09e0\" tabindex=\"-1\">Ponto final?<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Por mais interessantes que sejam estes experimentos, at\u00e9 que ponto eles podem realmente reproduzir, por exemplo, as condi\u00e7\u00f5es dos atenienses, dois mil\u00eanios e meio atr\u00e1s?<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;As palavras &#8216;realmente&#8217; e &#8216;reproduzir&#8217; s\u00e3o a chave&#8221;, responde a arque\u00f3loga Carenza Lewis, da Universidade de Lincoln, no Reino Unido.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;\u00c9 claro que estudar a forma em que reagimos fisiologicamente ao uso da energia e por quanto tempo podemos nos manter intensamente ativos oferece uma ideia aproximada da capacidade dos seres humanos&#8221;, prossegue ela.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;O problema \u00e9 que se trata de outra \u00e9poca. N\u00e3o sabemos muito sobre as condi\u00e7\u00f5es f\u00edsicas ou o dia a dia dos gregos que estavam combatendo.&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Por outro lado, nunca se pode reconstruir a experi\u00eancia, pois nunca conseguiremos entrar nas suas mentes&#8221;, explica Lewis. &#8220;A ideia de que o medo d\u00e1 asas, que se algu\u00e9m o inflama, voc\u00ea pode exceder suas pr\u00f3prias capacidades&#8230; tudo isso \u00e9 muito dif\u00edcil de quantificar.&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">Al\u00e9m disso, como comparar as exig\u00eancias f\u00edsicas cotidianas da Antiguidade com a era moderna?<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Acredito que as condi\u00e7\u00f5es f\u00edsicas das pessoas eram muito melhores&#8221;, afirma David Miles, diretor de Arqueologia da organiza\u00e7\u00e3o English Heritage. &#8220;Apenas duas gera\u00e7\u00f5es atr\u00e1s, no Reino Unido, j\u00e1 era assim.&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Para o meu av\u00f4, n\u00e3o parecia grande coisa caminhar 12 km at\u00e9 o pub, pois ele nunca teve carro&#8230; nem mesmo bicicleta.&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Estamos falando de pessoas que, em sua maioria, eram fortes, devido \u00e0s suas atividades di\u00e1rias&#8221;, indica Miles. &#8220;Acrescente-se que eles treinaram saltando obst\u00e1culos para poder abranger grandes extens\u00f5es de terreno.&#8221;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"bbc-19j92fr ebmt73l0\" dir=\"ltr\">\n<p class=\"bbc-hhl7in e17g058b0\" dir=\"ltr\">&#8220;Certamente, os sinais de osteoartrite que observamos nos esqueletos demonstram isso, pois eles nos indicam o alto n\u00edvel de atividade daqueles gregos antigos&#8221;, confirma Lewis.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fid\u00edpides dando a not\u00edcia da vit\u00f3ria na batalha de Maratona aos atenienses, em obra de Luc-Olivier Merson (1846-1920)<\/p>\n<p>Outro aspecto question\u00e1vel da hist<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":474952,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[3,6],"tags":[],"class_list":["post-474951","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cultura","category-municipios"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/corrida-igipcia.webp","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/474951","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=474951"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/474951\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/474952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=474951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=474951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/acaopopular.net\/jornal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=474951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}